Programma

ONZE PARTIJPROGRAMMA'S VOOR NUNSPEET 2026 - 2030

Lees het compacte programma voor desktop
Lees het compacte programma voor mobiel

Onze plannen IN HET KORT

1.1 Ambtenarij en bestuur

Wij willen een slanke, slagvaardige gemeente die doet wat nodig is – en dat goed doet. Meer mensen betekent niet automatisch beter bestuur. Wij kiezen voor kwaliteit, vakmanschap en lokale betrokkenheid. Een aanzienlijk deel van de begroting gaat naar bestuur en ondersteuning. Wij willen een kleine, deskundige organisatie die de ruimte en middelen krijgt om te doen wat nodig is.

Een sterke gemeente begint bij een sterke ambtelijke organisatie. Integriteit en vakmanschap staan voorop. AI is geen bezuinigingsinstrument, maar een hulpmiddel om ambtenaren beter toe te rusten. Door repetitieve taken te automatiseren kunnen ambtenaren zich richten op werk dat menselijk oordeelsvermogen vraagt. Kennis houden we in huis. Externe adviseurs zetten we terughoudend in, alleen voor specialistische kennis die intern ontbreekt.

Belangrijkste voorstellen: Strikte integriteitsregels met meldplicht en periodieke audits | Verplichte AI-opleiding | Openbaar AI-beleid transparant en ethisch | Minder externe adviesbureaus | Bij externe inhuur kennisoverdracht borgen | Openbare motivering college bij afwijking adviezen

Omdat het om publiek geld gaat, moet iedere aanbesteding neutraal, openbaar en controleerbaar zijn. Ook onder Europese drempels moet openheid het uitgangspunt zijn. Lokale inkoop staat voorop. Te vaak wordt uit gemak gekozen voor externe partijen. Lokale inkoop versterkt werkgelegenheid en houdt belastinggeld in de gemeenschap. De Roemernorm – maximaal 10% externe inhuur – wordt landelijk structureel overschreden. Dat is onaanvaardbaar.

Belangrijkste voorstellen: Openbare publicatie selectiecriteria en gunningsbeslissingen ook onderdrempelig | Lokale ondernemers selectiecriterium waar wet toelaat | Prioriteit lokale ondernemers onderhandse aanbestedingen | Strikte naleving Roemernorm max 10% externe inhuur

Goed beleid vraagt om een politiek die zelf gezond functioneert. Wij willen een sterke burgemeester voor Nunspeet – integer, zichtbaar en met lokale binding. Het wethouderschap wordt steeds zwaarder. Om kwaliteit terug te brengen, willen wij onderzoeken of uitbreiding wenselijk is. De werkdruk in de raad is hoog. Wij willen het raadslidmaatschap aantrekkelijker maken. Om beloften en prestaties te volgen, willen wij een jaarlijkse BestuursEffect Rapportage invoeren.

Belangrijkste voorstellen: Raadsaanbeveling burgemeester met binding Nunspeet en verkiezingsmandaat | Onderzoeken uitbreiding aantal wethouders | Landelijk bepleiten raadslidmaatschap fulltime | Jaarlijks BestuursEffect Rapportage met burgerinbreng | Behouden ambtsgebed 2022

Samenwerking met andere gemeenten kan het bestuur versterken. Maar elke extra bestuurslaag vergroot de afstand tot inwoners. Wij kiezen principieel voor zoveel mogelijk zelfstandigheid. Samenwerking is een middel, geen doel, en alleen verantwoord als het aantoonbaar beter is. Raadsleden vragen zich regelmatig af wat Kop van de Veluwe concreet oplevert. Deelname is alleen verantwoord bij concrete resultaten.

Belangrijkste voorstellen: Periodieke evaluatie kosten en opbrengsten samenwerkingsverbanden | Nieuwe samenwerkingen alleen bij heldere doelstellingen en meetbare resultaten | Lokale democratische zeggenschap borgen | Durven afschalen of beëindigen samenwerkingen die onvoldoende bijdragen

1.2 Democratie en inspraak

Democratie leeft pas echt als inwoners zich het hele jaar betrokken voelen. Wij willen verder gaan dan het wettelijke minimum. Goede besluiten beginnen met luisteren. Te vaak worden inwoners pas geconsulteerd als plannen al vaststaan. Wij draaien dat om: inwoners moeten vanaf het eerste moment meedenken. Representatieve democratie kan worden aangevuld met instrumenten voor directe invloed. Wij kiezen voor heldere, werkbare instrumenten die inwoners serieuze macht geven.

Goede besluiten beginnen met luisteren. Beeldvormende bijeenkomsten moeten beter. Nu is vaak onduidelijk wat er met inbreng wordt gedaan. Wij willen dat bijeenkomsten echt formatief zijn: bijdragen worden serieus meegenomen, en inwoners krijgen heldere terugkoppeling. Een burgerbegroting geeft inwoners directe invloed. We starten kleinschalig, met een deel van het budget voor openbare ruimte. Dit wordt een structureel, tweejaarlijks terugkerend instrument.

Belangrijkste voorstellen: Regelmatig evalueren participatieproces met raadsleden, insprekers en ambtenaren | Burgerbegroting invoeren voor openbare ruimte en dorpsvoorzieningen, tweejaarlijks terugkerend | Digitale middelen inzetten voor real-time inzicht budgetten

Het burgerinitiatief ontbreekt nu in Nunspeet. Dat is een gemiste kans. Een burgerinitiatief geeft inwoners de mogelijkheid om onderwerpen op de agenda te zetten. Een referendum geeft inwoners directe invloed bij grote keuzes. Wij willen ervaring opdoen met een adviserend referendum. Het Right to Challenge geeft inwoners de mogelijkheid om gemeentelijke taken over te nemen als zij denken dat beter te kunnen. De gemeente toetst op kwaliteit, haalbaarheid en kosten.

Belangrijkste voorstellen: Verordening burgerinitiatief opstellen met heldere voorwaarden | Burgerinitiatief eenvoudig maken via gemeentelijke website | Verordening adviserend referendum opstellen voor grote, ingrijpende besluiten | Burgeruitdagingen (Right to Challenge) opnemen met toetsbare criteria | Actief stimuleren burgeruitdagingen bij buurtbeheer en groenonderhoud

1.3 Transparante en toegankelijke overheid

Transparantie is de voorwaarde voor goed bestuur. Alleen een open overheid verdient vertrouwen. Besluitvorming moet zichtbaar, begrijpelijk en navolgbaar zijn. Toch scoort Nederland internationaal slecht. In Nunspeet horen inwoners pas laat over plannen en blijven informatieverzoeken liggen. Wij willen dat Nunspeet laat zien dat het anders kan. Openheid moet de norm zijn. Een open overheid is ook een toegankelijke overheid. Vertrouwen vraagt om helderheid over wie invloed heeft.

Transparantie begint bij openbaarheid. Documenten, vergaderingen en besluitvorming moeten zichtbaar zijn. Niet achteraf, maar proactief. Wij laten ons inspireren door Zweden, waar maximale openbaarheid sinds 1766 de norm is. Actieve openbaarmaking betekent dat raadsvoorstellen en collegebesluiten niet achter slot blijven. Politiek hoort in het openbaar. Geheimhouding moet altijd de uitzondering zijn. Goede archivering is essentieel. Er zijn signalen dat informatie is verdwenen door WhatsApp.

Belangrijkste voorstellen: Documenten actief openbaar maken zodra opgesteld | Raadsvoorstellen, collegebesluiten, rapporten standaard digitaal publiceren | Politieke beraadslagingen altijd in openbaar | Geen ongedocumenteerde communicatiemiddelen zoals WhatsApp | Strikte naleving Archiefwet | Werken aan lokale informatiewet die verder gaat dan Woo

Een open overheid is ook een toegankelijke overheid. Digitale middelen moeten inwoners helpen om politiek te volgen, maar fysieke toegankelijkheid blijft essentieel. Het participatieplatform Denk Mee Nunspeet is een goed begin. Digitale participatietools moeten regelmatig worden geëvalueerd. Fysieke bereikbaarheid blijft onmisbaar. Er blijft altijd een alternatief via telefoon, brief of balie. Publieksbalies moeten aansluiten op het dagelijks leven.

Belangrijkste voorstellen: Digitale participatietools continu evalueren op basis gebruikersfeedback | Samenwerken met lokale media om livestreams beter onder aandacht te brengen | Digitale dienstverlening altijd aanvullen met niet-digitale alternatieven | Publieksbalies openingstijden in avond en op zaterdag

Vertrouwen in bestuur vraagt om helderheid over wie invloed heeft. Besluitvorming hoort in het openbaar. Transparantie over lobbycontacten en respect voor bezwaar zijn essentieel. Een lobbyregister zorgt voor openheid over wie welke belangen behartigt. Rotterdam en Utrecht hebben dit al ingevoerd. Het recht om bezwaar te maken is een fundament van de rechtsstaat. Bezwaar maken is geen aanval, maar controle. Kortere doorlooptijden zorgen voor sneller duidelijkheid.

Belangrijkste voorstellen: Openbaar lobbyregister invoeren voor wethouders, raadsleden en topambtenaren | Verplichte registratie contacten met externe partijen | Vaste lobbyparagraaf in raadsvoorstellen: wie is geraadpleegd | Kortere doorlooptijden bezwaarschriften | Jaarlijks openbaar overzicht aantal bezwaren en afhandeling

2.1 Handhaving

Veiligheid is een primaire levensbehoefte. Voor ons begint veiligheid met betrokkenheid. Wijken waar mensen elkaar kennen en op elkaar letten, zijn veiliger. Sport, cultuur en verenigingen zorgen voor binding en sociale controle. Handhaving is onmisbaar, maar nooit het enige antwoord. Waar handhaving nodig is, moet die snel en effectief zijn. Nunspeet maakt deel uit van de Driehoek Veluwe Noord. Het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 legt de nadruk op jeugd, ondermijning en digitale criminaliteit.

Veiligheid door samenwerking tussen politie, BOA’s en inwoners is de kern. De norm is 1 wijkagent per 5.000 inwoners, maar capaciteit blijft mager. BOA’s vormen een onmisbare aanvulling. Nunspeet heeft vier BOA’s. Wij willen BOA’s effectief inzetten via regelmatige voetpatrouilles. Wij zijn terughoudend met cameratoezicht. Sociale controle is vaak effectiever. Particuliere beveiliging mag nooit structureel reguliere handhaving vervangen. Buurtpreventie werkt: het Buurtpreventie Team Elspeet toont dit aan.

Belangrijkste voorstellen: Samen met regionale partners aandacht vragen voor meer politiecapaciteit | Uitbreiding BOA-capaciteit | Focus BOA’s op veiligheid en zichtbaar toezicht | Regelmatige voetpatrouilles centrum en hangplekken | Cameratoezicht tot minimum beperken | Ondersteunen buurtpreventie en digitale meldgroepen

Criminaliteit raakt inwoners en ondernemers diep. Wij kiezen voor preventie en handhaving. Landelijk is het aantal woninginbraken sterk gedaald, maar waakzaamheid blijft geboden. Sociale controle speelt een grote rol. Drugshandel vormt een serieus risico, vooral voor jongeren. Het Damoclesbeleid biedt een belangrijk instrument bij drugshandel. Recent is in Nunspeet een woning gesloten. Preventieve maatregelen gericht op jongeren zijn cruciaal. Straathoekwerk Nunspeet is actief sinds 1999 en voorkomt dat jongeren afdrijven.

Belangrijkste voorstellen: Gerichte voorlichting aan inwoners over preventieve maatregelen | Strikte handhaving Damoclesbeleid bij drugshandel | Samenwerking met omliggende gemeenten om waterbedeffect te voorkomen | Preventieve maatregelen gericht op jongeren via Straathoekwerk Nunspeet

Overlast tast de leefbaarheid aan. Wij zoeken het evenwicht tussen vrijheid en verantwoordelijkheid. Jongeren hebben plekken nodig om elkaar te ontmoeten. Een sterk verenigingsleven helpt overlast te voorkomen. Het station wordt genoemd als plek waar het soms onveilig voelt. Straatintimidatie hoort nergens thuis. Wij nemen overlast rond opvanglocaties zeer serieus. Bij opvang Veldenbos is 24/7 externe beveiliging ingezet. Onze aanpak: het gaat om gedrag, niet om afkomst. Wij zijn scherp op overlast vanuit het AZC.

Belangrijkste voorstellen: Veilige en toegankelijke ontmoetingsplekken voor jongeren met sociale controle | Actieve aanpak straatintimidatie door BOA’s en politie | Evalueren en waar nodig herinrichten hangplekken | Gerichte inzet BOA’s, beveiliging en politie bij meldingen overlast rond opvanglocaties

2.2 Hulpdiensten en veiligheidsregio

Hulpdiensten zijn de ruggengraat van onze veiligheid. Brandweer, ambulancezorg en meldkamers moeten kunnen rekenen op voldoende middelen, goede training en betrouwbare infrastructuur. Veiligheid begint bij de zekerheid dat er altijd iemand komt wanneer je die nodig hebt. Elke seconde telt – ambulance en brandweer moeten snel ter plaatse kunnen zijn. Wij maken ons zorgen over overschreden aanrijtijden. De infrastructuur achter hulpverlening moet robuust zijn. Nunspeet maakt deel uit van de VNOG.

Snelle hulp kan het verschil maken tussen leven en dood. De norm van maximaal 15 minuten aanrijtijd wordt in Elspeet en Vierhouten te vaak overschreden. In 2023 was de overschrijding structureel te hoog. De gemeente heeft dit herhaaldelijk geuit. Sinds 2017 financiert zij een ambulancestandplaats aan de Elspeterweg. De first responder post in Elspeet laat zien dat maatregelen effect hebben. Goede brandweerzorg is onmisbaar. Nunspeet heeft twee posten. Werving en behoud blijft een uitdaging.

Belangrijkste voorstellen: Behoud first responder post Elspeet zolang aanrijtijden te lang zijn | Monitoring aanrijtijden ambulance en brandweer | Nauwe samenwerking met regionale partners voor structurele oplossingen | Uitbreiding AED-netwerk | Structurele financiering ambulancestandplaats Elspeterweg | Actieve ondersteuning werving brandweerlieden

De meldkamer waar noodgevallen uit Nunspeet binnenkomen is onderdeel van Meldkamer Oost-Nederland (MkON), de grootste meldkamer van Nederland. De MkON bedient 79 gemeenten met 3,2 miljoen inwoners. Nederlandse 112-meldkamers ervaren structurele capaciteitsproblemen. Nunspeet maakt deel uit van de VNOG, verantwoordelijk voor brandweerzorg en rampenbestrijding. 22 gemeenten werken samen. Door toenemende druk op begrotingen wordt gewerkt aan besparingen. Wij willen een duidelijke stem voor Nunspeet.

Belangrijkste voorstellen: Inzetten op voldoende capaciteit en personeel bij alarmcentrale | Kritisch volgen landelijke ontwikkelingen rond capaciteit meldkamers | Actieve en leidende deelname aan besluitvorming binnen VNOG | Regelmatige terugkoppeling aan raad over regionale besluiten | Versterken samenwerking buurgemeenten cluster Veluwe West

3.1 Ondernemen

Ondernemerschap is de motor van een sterke lokale economie. Wij geloven dat de kracht bij ondernemers zelf ligt. De rol van de gemeente is om ruimte te geven, drempels weg te nemen en initiatieven mogelijk te maken. Te vaak loopt het vast op regels en trage besluitvorming. Wij willen een gemeente die meedenkt. Regels moeten eenvoudig en voorspelbaar zijn. Een sterk vestigingsklimaat vraagt om georganiseerde ondernemers. De gemeente faciliteert, maar ondernemers moeten het voortouw nemen.

Een sterk vestigingsklimaat vraagt om georganiseerde ondernemers. Het BIZ-plan voor het centrum biedt structuur. Met de beoogde invoering per 1 januari 2027 ontstaat een steviger basis. De gemeenteraad sprak zich in september 2025 unaniem uit voor de BIZ, mits het draagvlak aanwezig is. Lux21 steunt deze koers. Het draagvlak is doorslaggevend. Ondernemersverenigingen spelen een sleutelrol. Lux21 vindt dat zij in de eerste plaats belangenbehartigers moeten zijn. Evenementen horen bij gespecialiseerde organisaties.

Belangrijkste voorstellen: Monitor voortgang BIZ-traject en rapporteer periodiek aan raad | Actieve inzet om draagvlak te vergroten | Faciliteren nieuwe stichting voor uitvoering BIZ | Aanstellen betaalde centrummanager | Duidelijke rolverdeling tussen ondernemersverenigingen en uitvoeringsorganisaties | Investeren ledenwervingscampagnes ondernemersverenigingen

Een goed vestigingsklimaat vraagt om praktische faciliteiten en heldere afspraken. Een regionaal bedrijvenregister kan nuttig zijn. Lux21 staat positief tegenover deelname, mits dit geen extra bureaucratie oplevert. Openingstijden raken aan hoe levendig Nunspeet is. De zondagsrust is diep verankerd. Winkels blijven op zondag gesloten. Dat blijft zo. Tegelijk willen we ondernemers op andere momenten wél ruimte geven. Met name op zaterdagavond kan extra levendigheid ontstaan. De gemeente moet hierin faciliteren, niet sturen.

Belangrijkste voorstellen: Actieve deelname aan regionaal bedrijvenregister, mits laagdrempelig en praktisch | Behoud zondagsrust voor winkels — geen koopzondagen | Ruimte voor verruiming openingstijden zaterdagavond, zonder verplichting maar met facilitering | Ondersteunen onderlinge afstemming tussen ondernemers voor gezamenlijke koopmomenten rond evenementen

3.2 Werk en inkomen

Wij willen dat iedereen in Nunspeet de kans krijgt om passend werk te vinden en een waardig inkomen te verdienen. Een sterke arbeidsmarkt begint bij een gezond ondernemingsklimaat. Sociale zekerheid blijft essentieel. Tegelijk willen wij kritisch zijn op regelingen die weinig toevoegen. Door te stroomlijnen zetten we middelen doelgericht in. Wij geloven in eigen kracht, maar bieden een vangnet waar nodig. Hulp moet tijdelijk en ontwikkelingsgericht zijn. Werken moet altijd lonend zijn.

Dagbesteding en beschut werk zijn essentieel voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze voorzieningen bieden structuur, sociale contacten en zingeving. Wij maken een duidelijk onderscheid. Voor inwoners met perspectief op werk moet dagbesteding gericht zijn op ontwikkeling. Voor mensen die blijvend ondersteuning nodig hebben moet dagbesteding vooral zinvol en passend zijn. In Nunspeet zijn verschillende aanbieders actief. Voor beschut werk zien wij een belangrijke rol voor de Inclusief Groep.

Belangrijkste voorstellen: Dagbesteding inrichten met twee sporen: voorbereiding op werk; en zinvolle dagbesteding voor mensen die blijvend ondersteuning nodig hebben | Actieve ondersteuning sociale werkgevers zoals Inclusief Groep | Stimuleren samenwerking gemeente en sociale werkgevers | Openbare en transparante kostenstructuur dagbesteding

Sociale zekerheid is essentieel, maar moet effectief zijn. Wij willen ondersteuning richten op wie het écht nodig heeft. Nunspeet heeft een relatief eenvoudig stelsel, en dat willen we zo houden. De gemeente biedt twee basisregelingen voor huishoudens tot 120% van de bijstandsnorm. Wij kiezen ervoor de inkomensgrens van 120% te handhaven. De focus moet liggen op budgetbegeleiding en schuldhulp. Het Financieel Trefpunt Nunspeet is een belangrijk laagdrempelig loket. De Participatiewet biedt de mogelijkheid om een tegenprestatie te vragen.

Belangrijkste voorstellen: Inkomensgrens minimaregelingen handhaven op 120% bijstandsnorm | Minimaregelingen richten op directe basisbehoeften zoals sport, cultuur en zorg | Lange termijn: bewegen van kwijtschelding naar budgetbegeleiding | Laagdrempelige toegang regelingen voor gezinnen met kinderen via Financieel Trefpunt | Zinvolle taken aanbieden zoals vrijwilligerswerk en buurtprojecten

4.1 Bouwen

Nunspeet heeft grote ambities op het gebied van woningbouw. Projecten zoals ’t Hul Noord en Nieuw Feithenhof moeten de woningnood verlichten. Dat vraagt om snelheid en vastberadenheid. Bouwen loopt te vaak vast in regels. Het STOER-advies uit 2025 bevestigt dit: gemeenten moeten stoppen met lokale bouweisen bovenop wettelijke minimums. Minister Keijzer heeft het advies omarmd. Wij willen dat Nunspeet dit principe volgt. De gemeente werkt aan een Omgevingsprogramma Volkshuisvesting: tot 2040 ongeveer 1.300 nieuwe woningen.

Bedrijventerreinen bieden ruimte aan lokale bedrijven en werkgelegenheid. Met het Regionaal Programma Werklocaties realiseert Nunspeet circa 39 hectare nieuw bedrijventerrein, met Nieuw Feithenhof als gemengd woon-werkproject. De Kolk is een succesverhaal: fase 1 uitverkocht, fase 2 in ontwikkeling. De aanscherping van toekenningscriteria, waarbij meer gewicht wordt toegekend aan werknemers uit Nunspeet en Elspeet, is een goede stap. Grootverbruikers ontvangen brieven van Liander over elektriciteitsbeperking.

Belangrijkste voorstellen: Pak realisatie circa 39ha binnen planperiode actief op | Focus op lokaal ondernemerschap bij kaveluitgifte | Actieve realisatie smart energy hub De Kolk | Investeer infrastructuur zonder belemmeringen | Maximale vrijheid inrichting | Faciliteer uitbreiding bestaande bedrijven

Het woningtekort vraagt om slimme oplossingen. Extra bouwlagen kunnen helpen, vooral in het centrum. We staan open voor flexibiliteit bij bouwen op landbouwgrond, zolang waardevolle grond behouden blijft. Nunspeet houdt zich aan wettelijke minimums zonder extra eisen. Transformatie van leegstaand vastgoed actief toestaan. Tiny houses bieden kansen om snel betaalbaar woningaanbod te creëren. Weversweg fase 2 in Hulshorst heeft een CPO-ontwikkeling. Ook in ’t Hul Noord wordt CPO gestimuleerd.

Belangrijkste voorstellen: Extra bouwlagen vooral centrum | Versoepeling bouwen landbouwgrond | Stimuleren bouwen eigen erf | Transformatie leegstand actief toestaan | Extern salderen stikstof benutten | Wettelijke minimums, geen extra eisen | Actief stimuleren tiny houses en flexwoningen | Substantieel aandeel CPO | Praktische begeleiding CPO

Procedures moeten woningbouw mogelijk maken. Het STOER-advies uit 2025: stop met lokale bouweisen bovenop de wet. Wij willen dat Nunspeet dit principe volgt. Te vaak loopt het vast op regels die niet wettelijk verplicht zijn. Wij willen deze schrappen. Voor standaard woningbouw willen we vergunning binnen drie maanden. Ontwikkelaars hebben nu gemiddeld 10 jaar doorlooptijd. Participatie is essentieel maar mag geen rem worden. Grote projecten moeten werk opleveren voor Nunspeetse ondernemers.

Belangrijkste voorstellen: Wettelijke minimums, geen extra eisen | STOER-principe volgen | Fast-track vergunningen binnen 3 maanden | Schrappen duurzaamheidsvoorwaarden die vertragen | Jaarlijkse toets regels | Voorrang binding regio | Eén participatiemoment per fase, max 4 weken | Vroegtijdige betrokkenheid kleinere kernen | Stimuleren lokale onderaannemers

De gemeente bezit aanzienlijke hoeveelheden grond en kan daarmee sturen. Deze regierol moet actief en zorgvuldig worden ingevuld. Grondtransacties verlopen primair via minnelijke onderhandelingen. Grondeigenaren verdienen eerlijke behandeling. Grondruil hoort standaard bij het gesprek. Onteigening alleen als uiterste middel. Agrariërs verdienen speciale aandacht. De recente aankoop van de veehouderij aan de Oude Zeeweg voor ’t Hul Noord toont aan dat vrijwillige verkoop mogelijk is. Het vestigen van voorkeursrecht laat zien hoe actief grondbeleid regie behoudt.

Belangrijkste voorstellen: Dynamisch grondbeleid per project | Prioriteit minnelijke verwerving | Onteigening alleen uiterste middel | Agrariërs extra zorgvuldigheid | Voorkeursrecht strategisch inzetten | Transparantie grondeigenaren tijdig informeren | Marktconforme grondprijzen Nota Grondprijzen | Faciliteer agrariërs vervangende grondaankopen

4.2 Wonen

Ook Nunspeet kampt met een ernstig woningtekort. Woningen worden snel verkocht, maar nieuwe bouwprojecten blijven steken. Lux21 vindt dat voldoende woonruimte creëren een absolute prioriteit is. Meer woningen bouwen is noodzakelijk, maar niet voldoende. Een gezonde woningmarkt vraagt ook om flexibiliteit en slim gebruik van wat er al is. Lux21 vindt dat de gemeente initiatieven moet mogelijk maken, zolang ze geen overlast veroorzaken. Starters met een modaal inkomen vinden geen betaalbare woning meer.

De woningmarkt staat onder druk. Starters met een modaal inkomen vinden geen betaalbare woning meer. Bijgebouwen en recreatiewoningen kunnen helpen. Lux21 ziet kansen in permanente bewoning, zolang dit geen overlast veroorzaakt. Permanente bewoning op recreatieparken clusteren in afgebakende zones. Tiny houses kunnen snel perspectief bieden aan jongeren. Lux21 wil 5-20 kwalitatieve tiny houses realiseren op gemeentelijke locaties. Lux21 ziet grote kansen in een starterscampus: circa 100 compacte sociale huurwoningen.

Belangrijkste voorstellen: Bewoning bijgebouwen toestaan zonder overlast | Regeling tijdelijke bewoning bijgebouwen verlengen | Permanente bewoning recreatiewoningen toestaan waar verantwoord | Permanente bewoning clusteren in afgebakende zones | Realisatie 5-20 kwalitatieve tiny houses | Onderzoek en realisatie starterscampus met circa 100 sociale huurwoningen | Strikte aanpak onderverhuur

Omdat het om publiek geld gaat, moet iedere aanbesteding neutraal, openbaar en controleerbaar zijn. Ook onder Europese drempels moet openheid het uitgangspunt zijn. Lokale inkoop staat voorop. Te vaak wordt uit gemak gekozen voor externe partijen. Lokale inkoop versterkt werkgelegenheid en houdt belastinggeld in de gemeenschap. De Roemernorm – maximaal 10% externe inhuur – wordt landelijk structureel overschreden. Dat is onaanvaardbaar.

Belangrijkste voorstellen: Openbare publicatie selectiecriteria en gunningsbeslissingen ook onderdrempelig | Lokale ondernemers selectiecriterium waar wet toelaat | Prioriteit lokale ondernemers onderhandse aanbestedingen | Strikte naleving Roemernorm max 10% externe inhuur

4.3 Verkeer en infrastructuur

Verkeer en vervoer zijn de aderen van onze samenleving. Lux21 ziet mobiliteit als een basisvoorwaarde. Openbaar vervoer verbindt dorpen en regio’s. Eigen vervoer is onmisbaar. De auto blijft noodzakelijk, de fiets speelt een steeds grotere rol. Infrastructuur moet aansluiten bij deze realiteit. Veel vraagstukken overstijgen de gemeentegrens. Lux21 wil dat Nunspeet hierin leiding neemt. Het openbaar vervoer staat onder druk. Busvervoerder EBS kampt met ernstige problemen.

De auto blijft onmisbaar. Lux21 wil een praktisch parkeerbeleid. In het centrum neemt de parkeerdruk toe. Het ontheffingensysteem voor de blauwe zone moet tijdig worden geëvalueerd. We zijn kritisch op maatregelen die mobiliteit beperken zonder effect. Afsluitingen lossen problemen zelden op; wegprofielen werken beter. Lux21 wil ruimte maken voor elektrisch rijden. De gemeente moet een ruimhartig beleid voeren op kabelgoottegels. Het fietsbeleid schiet op onderdelen tekort. Lux21 wil investeren in veilige fietsparkeerplekken.

Belangrijkste voorstellen: Realistisch parkeerbeleid dat meegroeit met woningbouw | Tijdige evaluatie ontheffingensysteem blauwe zone | Structurele parkeerproblemen wijkgericht aanpakken | Kritisch op symptoombestrijding: terughoudend met afsluitingen | Gefaseerde uitbreiding laadmogelijkheden elektrisch rijden | Ruimhartig beleid kabelgoottegels | Investeren aantrekkelijke fietsparkeerplekken centrum

Het openbaar vervoer staat onder druk. Busvervoerder EBS kampt met ernstige problemen. In september 2024 kreeg EBS een boete van €3,5 miljoen. De rituitval schommelt rond 2%, met pieken tot 10%. Het contract loopt tot 2035. Lux21 vindt deze situatie onhoudbaar. Ook de treinverbinding laat dalende kwaliteit zien. Lux21 is in de basis voor nationalisering van het openbaar vervoer. OV is een natuurlijk monopolie waar marktwerking niet past. Bij AMVO-bussen leiden chauffeurstekorten tot onacceptabel lange reistijden.

Belangrijkste voorstellen: Behoud en verbetering reguliere busnetwerk | In de basis nationalisering openbaar vervoer | Stimuleren buurtbussen en vrijwilligersinitiatieven | Steun lobby intercityverbinding Harderwijk | Leidende rol regionale samenwerking | Structurele monitoring prestaties openbaar vervoer | Betere organisatie AMVO-vervoer met kortere reistijden | Onderzoek herziening aanbesteding AMVO-bussen

De aansluiting van de Eperweg (N795) op de A28 kent twee gelijkvloerse kruisingen die de verkeersveiligheid beperken. Een brilconstructie, vergelijkbaar met de Elspeterweg (N310), biedt een bewezen veilige oplossing. De spoortunnel kan verkeersdruk verminderen. Lux21 erkent de meerwaarde van beide projecten, maar constateert dat in de huidige raadsperiode al fors is geïnvesteerd. Voor de komende periode zien wij geen ruimte voor directe uitvoering. Wel willen we nu investeren in voorbereiding. De brilconstructie heeft prioriteit.

Belangrijkste voorstellen: Intensief overleg met Rijkswaterstaat en ProRail over haalbaarheid brilconstructie en spoortunnel | Brilconstructie als prioriteit vanwege verkeersveiligheidswinst | Geen directe uitvoering komende raadsperiode | Wel investeren voorbereidende studies en business cases | Actief blijven in regionale afstemming | Prioritering binnen beschikbare capaciteit met realistische planning

5.1 Boeren

Boeren vormen de ruggengraat van Nunspeet. Hun werk gaat verder dan voedselproductie: zij onderhouden het landschap en dragen bij aan biodiversiteit. Voor Lux21 is landbouw geen probleem, maar een waardevol onderdeel van het menselijk bestaan. Nederlandse boeren behoren tot de wereldtop. De sector staat onder druk. Jonge boeren worstelen met opvolging, hoge grondprijzen en regelgeving. De stapeling van milieuregels maakt het dagelijks werk complex. Lux21 gelooft in vertrouwen. Boeren zijn bereid om mee te bewegen, mits regels uitvoerbaar zijn.

De agrarische sector verdient perspectief. Jonge boeren hebben te maken met hoge grondprijzen en complexe regelgeving. Programma’s zoals BoerenPerspectief en BAJK spelen een belangrijke rol. Ook de mentale gezondheid vraagt aandacht. Initiatieven zoals ZOB en hulplijn Taboer leveren ondersteuning. Voor een sterke sector ligt de grootste winst in innovatie. Het kabinet stelt vanaf 2025 jaarlijks circa €500 miljoen beschikbaar voor agrarisch natuurbeheer. Lux21 wil dat Nunspeetse boeren actief worden betrokken. Bij ’t Hul Noord heeft de gemeente minnelijke grondverwerving laten zien.

Belangrijkste voorstellen: Actief stimuleren BoerenPerspectief en BAJK | Versterken mentale gezondheidsinitiatieven zoals ZOB en Taboer | Drastisch verminderen regeldruk en stapeling milieuregels | Actief ondersteunen boeren bij aanvragen innovatiesubsidies | Proactief betrekken Nunspeetse boeren bij agrarisch natuurbeheer | Vrijwillige grondtransacties stimuleren met eerlijke vergoedingen

Boeren ervaren steeds verder toenemende regeldruk. In de praktijk leidt de stapeling tot een onwerkbare situatie. Het stikstofbeleid heeft een buitenproportionele impact gehad. Circa 40% van de veehouderijen raakte deels in een illegale situatie, terwijl zij te goeder trouw handelden. In april 2025 verleende provincie Gelderland weer vergunningen via de Lbv-plus regeling. Sinds juli 2025 gelden nieuwe salderingsregels: 35% bij intern salderen en 30% bij extern salderen. Het afschaffen van derogatie per 2026 is onwenselijk. Lux21 wil lobbyen bij EU en Rijk.

Belangrijkste voorstellen: Beschermen Nunspeetse boeren tegen disproportioneel stikstof- en PFAS-beleid door actieve lobby bij provincie en Rijk | Lobby bij EU en Rijk voor heroverwegen afschaffing derogatie per 2026 | Boeren structureel betrekken bij besluitvorming | Actieve inzet stikstof- en salderingsbanken | Drastisch terugdringen administratieve lasten | Transparante communicatie over nieuwe salderingsregels

5.2 Energie en afval

Lux21 kiest voor een nuchtere benadering van energie en milieu. Wij verzetten ons tegen te vergaande verduurzamingsmaatregelen die inwoners opzadelen met hoge kosten en bureaucratie. Duurzaamheid moet praktisch, haalbaar en betaalbaar zijn. Echte verduurzaming ontstaat van onderop. Inwoners weten zelf het beste wat past. De rol van de gemeente is faciliterend. Geen dwang, maar ruimte voor eigen keuzes. De groeiende energievraag zet het elektriciteitsnet zwaar onder druk. Een schone leefomgeving is de basis van prettig wonen.

De groeiende energievraag zet het elektriciteitsnet zwaar onder druk. In Oost-Nederland is het net vrijwel verzadigd. Voor nieuwe grootverbruikers is aansluiting vaak niet meer mogelijk en ook woningbouw loopt vertraging op door netcongestie. Prognoses laten zien dat de elektriciteitsvraag richting 2050 kan verdrievoudigen. Het Actieplan Netcongestie Gelderland toont aan dat de provincies nauw verbonden zijn. Grootverbruikers staan op wachtlijsten. Lux21 verzet zich tegen te ambitieuze klimaatdoelen. Voor Nunspeet is plaatsing van windmolens geen wenselijke optie.

Belangrijkste voorstellen: Actieve samenwerking met netbeheerders en provincie voor uitbreiding elektriciteitsnet | Faciliteren innovatieve oplossingen zoals slimme netten | Woningbouwprojecten prioriteit bij netaansluitingen | Kritische evaluatie energiecoaches op kosteneffectiviteit | Verzet tegen te ambitieuze klimaatdoelen 2030 | Tegen windmolens in of rond Nunspeet vanwege kwetsbaar landschap | Handhaven provinciale regels die windparken verbieden

Een schone leefomgeving is de basis van prettig wonen. Afvalinzameling is een kerntaak en moet betrouwbaar en betaalbaar zijn. De gemeente heeft een nieuwe Afvalvisie 2026–2030 opgesteld. Lux21 vindt deze doelen te ambitieus. Vanaf 2026 sluit Nunspeet aan bij Fryslân Miljeu (Omrin). Diftar staat voor gedifferentieerde tarieven. Een recent raadsbesluit koos voor Diftar, met invoering gepland per 1 januari 2028. Lux21 is uitgesproken tegen Diftar en wil het raadsbesluit terugdraaien vóór 2028. Lux21 ziet kansen in vereenvoudiging: van drie naar twee bakken. Het college is pessimistisch over een circulair ambachtscentrum.

Belangrijkste voorstellen: Focus op resultaatgericht afvalbeleid | Raadsbesluit Diftar terugdraaien vóór 2028 | Overstappen van drie naar twee afvalbakken: groene bak voor GFT en grijze bak voor restafval, PMD en papier | Volledig benutten nascheiding Zwolle | Proactief inzetten realisatie eigen milieustraat, met gratis inname tot 300–500 kg | Stimuleren organische afvalreductie via ruilhandel en reparatie-initiatieven

5.3 Dier en natuur

De natuur vormt het kloppend hart van Nunspeet. De Veluwe, de bossen, de heide, de meren – ze maken Nunspeet tot wat het is. De natuur is onze grootste kracht. Dieren vervullen een bijzondere rol. Lux21 kiest voor een realistische visie waarin respect centraal staat. Dieren zijn essentieel voor ecosystemen. Bij woningbouw moet rekening worden gehouden met dieren. Tegelijk moet er ruimte zijn voor de mens. Nunspeet heeft een rijkdom aan groen. Natuur moet in de eerste plaats ten goede komen aan onze eigen inwoners.

Lux21 wil dat Nunspeet zijn groene erfgoed koestert. Biodiversiteit draagt bij aan leefkwaliteit. De subsidieregeling Erfbeplanting Buitengebied ondersteunt bewoners. De monumentale bomen zijn levende monumenten. Ze leveren een onmisbare bijdrage aan gezondheid. Tegelijk verdwijnen waardevolle bomen te vaak. De Bomenverordening 2021 biedt in theorie bescherming, maar procedures blijken traag. Oude bomen zijn het uitgangspunt bij ruimtelijke plannen. Lux21 is kritisch op het gebruik van bomen voor biomassa. Lux21 sluit zich aan bij het Groenbeleidsplan 2019–2029.

Belangrijkste voorstellen: Stimuleren lokale initiatieven groenstroken en nestgelegenheid | Versterken subsidieregeling Erfbeplanting Buitengebied | Bloem- en kruidenrijke wegbermen | Kap monumentale bomen alleen na expliciete afweging | Oude bomen uitgangspunt bij bouw | Strenger handhaven illegale kap | Kritisch op biomassa | Aansluiten bij Groenbeleidsplan 2019-2029 | Faciliteren open zandcorridor Hulshorsterzand en Elspeetse Heide

Edelherten zijn onlosmakelijk verbonden met het Veluwse landschap. Tegelijk kan een te hoge stand leiden tot verkeersonveiligheid en schade. Lux21 kiest voor evenwichtig faunabeheer. Wilde zwijnen veroorzaken toenemende problemen. Lux21 vindt actief beheer noodzakelijk. De terugkeer van de wolf is een succes van natuurbescherming, maar vraagt ook om realistisch beheer. De wolvenpopulatie groeit snel. Lux21 kiest voor een gebalanceerde aanpak: de wolf hoort bij de Veluwe, maar onbeperkte groei is onverantwoord. De schaapskudde van Elspeet vormt een levend symbool.

Belangrijkste voorstellen: Afstemming Faunabeheer Nunspeet over regulering edelherten | Zorgvuldig gereguleerd afschot | Structurele monitoring populaties | Preventieve maatregelen zwijnenschade | Lobby provincie Gelderland snelle aanpak probleemwolven, inclusief afschot | Sturen op beheersbare wolvenpopulatie | Snelle interventie bij wolven nabij bewoning | Voortvarend realiseren schaapskooi nieuwe locatie | Structureel borgen schaapskudde

Lux21 ziet water als een onmisbare kwaliteit van Nunspeet. Onze gemeente is rijk aan meren, plassen en sloten. Goed waterbeheer is essentieel. Lux21 zet in op duurzaam waterbeheer, met bescherming van grondwater en verbetering van waterkwaliteit. Samenwerking met waterschappen is cruciaal. De kwaliteit van veel wateren staat onder druk. Lux21 wil inzetten op maatregelen die lokaal effect hebben, zoals het afkoppelen van hemelwater.

Belangrijkste voorstellen: Investeren afkoppelen hemelwater en buffersystemen | Duurzaam grondwaterbeheer | Innovatieve maatregelen schoning vijvers en sloten | Intensieve samenwerking waterschappen

5.4 Openbare ruimte

Een prettige leefomgeving is een fundament onder welzijn en gezondheid. Het belang van een aantrekkelijke ruimte wordt onderschat. Een mooie leefomgeving is een van de belangrijkste voorwaarden voor levenskwaliteit. Onderzoek toont dat een mooie omgeving bijdraagt aan mentale gezondheid en sociale cohesie. Monumenten en publieke kunst dragen bij aan identiteit. Nunspeet moet het vooral van haar wonderschone natuur hebben. De Veluwe, de bossen, de rust – dat is onze grootste kracht. Lux21 kiest voor esthetiek, functionaliteit en natuur hand in hand.

Het centrum staat onder druk. Ondernemers geven aan dat de levendigheid afneemt. Dit raakt niet alleen de economie, maar ook het gevoel van trots. Een vitaal centrum is het visitekaartje van de gemeente. De provincie Gelderland heeft subsidie toegekend. De gemeenteraad heeft de motie ‘Nunspeet verdient een aantrekkelijk centrum’ aangenomen. Er is een participatietraject gestart voor een Werkplan Centrum 2025-2029. Uit de Centrumscan blijkt dat er opgaven liggen: meer zitgelegenheden, vergroening en verbetering rondom parkeren. Lux21 ziet dit als een kans.

Belangrijkste voorstellen: Benut provinciale subsidie SteenGoed voor sfeerverlichting | Versnel herijking Centrumvisie Nunspeet2030 | Werk Werkplan Centrum 2025-2029 uit op basis Centrumscan | Reserveer structureel budget seizoensinrichting | Pak leegstand aan door flexibele bestemmingsplannen | Verbeter openbare ruimte met groen, zitgelegenheden en verlichting

Kunst in de openbare ruimte kan meerwaarde hebben. Lux21 vindt dat publieke kunst altijd in harmonie moet zijn met de architectuur en natuurlijke schoonheid. In de huidige collectie ligt de nadruk te sterk op hedendaagse kunst zonder relatie met de Nunspeetse identiteit. Kunst moet passen, niet opvallen om het opvallen. Lux21 kijkt kritisch naar reclame. Reclame kan het straatbeeld onrustig maken. Aanstootgevende reclame moet worden uitgesloten. Lux21 werkt toe naar een reclamevrije gemeente, met uitzondering van winkelgevels.

Belangrijkste voorstellen: Aanpassen Deelverordening Kunst en Cultuur met focus op historische identiteit | Hedendaagse kunst alleen wanneer relatie met Nunspeetse identiteit | Ruimte lokale kunstenaars | Inwoners betrekken bij keuzes kunst | Openbare ruimte vrijhouden van reclame | Aanstootgevende reclame uitsluiten | Toewerken naar reclamevrije gemeente, voorbeeld Wageningen reclamevrije bushokjes

Nunspeet is rijk aan monumenten. De gemeente telt diverse rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Voorbeelden zijn de toren van de Dorpskerk, Landgoed Noorderheide in Vierhouten, de drie molens en de Nederlands Hervormde Kerk in Elspeet. Daarnaast telt de gemeente een groot aantal grafheuvels – na Epe het hoogste aantal in Nederland. Deze monumenten zijn levende getuigen van onze geschiedenis. Lux21 vindt dat monumentenzorg een verantwoordelijkheid is. Onderhoud is kostbaar. De gemeente speelt een cruciale rol: heldere voorlichting en toegankelijke subsidies.

Belangrijkste voorstellen: Behoud en bescherming rijks- en gemeentelijke monumenten | Structureel budget monumentenzorg | Archeologisch erfgoed beschermen, met name grafheuvels | Erfgoedatlas inzetten voor educatie | Monumenten toegankelijk maken, bijvoorbeeld Open Monumentendag

6.1 Asiel en arbeidsmigratie

Lux21 ziet dat Nederland wordt geconfronteerd met een ongekende instroom van asielzoekers. Die instroom legt een zware druk op kleinere gemeenten zoals Nunspeet. Via de Spreidingswet worden gemeenten geconfronteerd met taakstellingen die weinig rekening houden met lokale draagkracht. Het AZC aan de Elspeterweg legt al jaren een onevenredige druk op onze organisatie en woningmarkt. Lux21 erkent dat opvang van mensen in nood een morele dimensie heeft. Tegelijk mag die verantwoordelijkheid nooit ten koste gaan van de draagkracht van onze eigen gemeenschap.

Door de Spreidingswet worden gemeenten verplicht om asielzoekers op te vangen. Bij weigering kan het Rijk ingrijpen. Voor Lux21 staat één uitgangspunt centraal: de belangen van inwoners komen altijd op de eerste plaats. In de gemeentelijke begroting voor 2026 trekt Nunspeet ruim €2 miljoen uit voor opvang. In theorie is asielopvang kostendekkend, maar in de praktijk brengt het veel indirecte kosten. Het AZC aan de Elspeterweg huisvest circa 100 alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De bestuursovereenkomst loopt tot 1 november 2026. Voor Lux21 is duidelijk: niet verlengen na 2028.

Belangrijkste voorstellen: Actief verzet aantekenen tegen verplichte huisvesting statushouders | Lobbyen bij Rijk voor strenger asielbeleid | Samenwerken met terughoudende gemeenten | Structureel monitoren impact asielopvang | Volledige openheid financiële afspraken COA en Rijk | Bestuursovereenkomst COA niet verlengen na 2028 | Maximeren aandeel statushouders in sociale huur | Transparantie cijfers | Verantwoordelijkheid integratie bij statushouders zelf

Lux21 stelt zich open voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne, maar kiest voor een zakelijke aanpak. De Oekraïense situatie is anders: het gaat om oorlogsvluchtelingen uit een Europees land. Lux21 heeft terugkeer als doel. De opvang is tijdelijk. De gemeente vangt momenteel ongeveer 200 Oekraïense ontheemden op, bijvoorbeeld in chalets op het voormalige Landrust-terrein in Hulshorst. Sinds november 2024 betalen ontheemden met een inkomen een eigen bijdrage. Lux21 verwacht een actieve houding. Deelname aan taalonderwijs en werk is essentieel.

Belangrijkste voorstellen: Beperkte gemeentelijke inzet: basisvoorzieningen en vergunningen | Eigen verantwoordelijkheid centraal, actieve deelname taal en werk | Volledige openheid over budgetten en locaties | Terugkeer als expliciet doel | Geen permanente huisvesting of voorrang sociale huur

Lux21 ziet dat arbeidsmigratie een rol speelt in Nunspeet. Ondanks kritiek erkennen wij dat arbeidsmigranten voor een aantal sectoren een realiteit zijn. Fatsoenlijke huisvesting en eerlijke arbeidsomstandigheden zijn randvoorwaarden. Tegelijk willen wij voorkomen dat Nunspeet structureel afhankelijk blijft. De situatie rondom Hotel Veldenbos illustreert dat dit dossier zorgvuldig moet worden aangepakt. Deze situatie illustreert kernproblemen: vergunningverlening zonder raadsbetrokkenheid, onrust bij omwonenden en gebrek aan communicatie. Lux21 vindt dat huisvesting nooit een achteraf-dossier mag zijn.

Belangrijkste voorstellen: Huisvesting strikt reguleren en controleren op fatsoenlijke omstandigheden | Vergunningen alleen via openbaar proces, betrokkenheid raad en communicatie omwonenden | Adequate begeleiding en toezicht verplicht | Strikte handhaving illegale huisvesting | Periodieke evaluatie locaties | Arbeidsmigratie tijdelijke noodzaak, niet structurele oplossing

6.2 Zorg en welzijn

Wij vinden dat goede zorg de basis vormt van een sterke samenleving. In Nunspeet moet iedereen kunnen rekenen op passende ondersteuning. Nu mensen steeds langer zelfstandig wonen, neemt de druk op huisartsen toe. Samenwerking is onmisbaar. Wij hechten waarde aan zorg die dichtbij inwoners georganiseerd is. Het sociaal domein vraagt om duidelijke keuzes. Minder bureaucratie zorgt ervoor dat middelen terechtkomen waar ze nodig zijn. Wij geloven sterk in preventie. Wat werkt, versterken we; wat niet werkt, passen we aan.

Jeugdhulp is essentieel. Wij vinden dat kinderen recht hebben op tijdige ondersteuning, maar zien dat de sector financieel zwaar onder druk staat. Wij organiseren jeugdhulp via het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Middelen moeten direct bij gezinnen terechtkomen. Vroege signalering is essentieel. Jongerenwerk speelt een aanvullende rol. Straathoekwerk Nunspeet biedt laagdrempelig contact.

Belangrijkste voorstellen: Optimaliseren samenwerking tussen CJG, scholen, zorgaanbieders en ouders | Budgetten efficiënt inrichten | Inzetten op preventie en vroege interventie | Extra aandacht voor jongeren waarbij ouder afwezig is | Structurele ondersteuning Straathoekwerk Nunspeet | Investeren laagdrempelig jongerencontact in wijken | Voorlichting richten op zelfkennis, vriendschap en digitale veiligheid

Ouderen hebben specifieke zorg nodig. Wij willen dat ouderen toegang hebben tot goede zorg. Verzorgingshuizen staan onder druk door personeelstekorten. Wij vinden het noodzakelijk dat deze instellingen waar nodig incidenteel financieel worden ondersteund. Voor veel inwoners is zelfstandig wonen de wens. De Wmo speelt hierin een sleutelrol. Het Rijk voert per 1 januari 2027 een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in met maximaal €328 per maand. Wij volgen de landelijke regeling. Mantelzorg is de meest persoonlijke vorm van zorg. Wij zien mantelzorgers als de ruggengraat.

Belangrijkste voorstellen: Klankbordgroepen met zorgmedewerkers organiseren wanneer signalen uit praktijk | Stimuleren samenwerking tussen zorginstellingen, gemeente en welzijn | Incidentele financiële ondersteuning verzorgingshuizen | Proactief informeren inwoners over rechten Wmo | Landelijke inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo (2027) volgen | Faciliteren en uitbreiden respijtzorg | Structurele erkenning mantelzorgers

Kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek lopen vaak vast. De winst zit in heldere communicatie en beter samenwerkende organisaties. De Sociale Kaart Nunspeet helpt om overzicht te creëren. Methoden zoals Triple C kunnen als voorbeeld dienen. Wij erkennen dat verslaving ingrijpende gevolgen kan hebben. Verslavingszorg is noodzakelijk. Nunspeet heeft geen eigen blijf-van-mijn-lijf huis; opvang is regionaal georganiseerd. Nunspeet heeft geen eigen daklozenopvang. Begin 2025 koos de gemeente voor tijdelijke opvang in Hotel Veldenbos voor twaalf personen.

Belangrijkste voorstellen: Stimuleren integrale samenwerking gemeente, zorg, welzijn en gezinnen | Alleen sociaal regisseur aanstellen als meerwaarde | Onderzoeken en toepassen methoden zoals Triple C | Zorgvuldig gebruik persoonsgebonden budgetten | Laagdrempelige ondersteuning problematisch middelen- en gokgebruik | Voortzetten regionale samenwerking Veilig Thuis | Strikt handhaven maximale tijdelijkheid drie jaar opvang daklozen Hotel Veldenbos

Het sociaal domein kent veel verschillende organisaties. Voor inwoners moet glashelder zijn wie waarvoor verantwoordelijk is. Wij zetten in op een efficiënte organisatie waarin overlap wordt voorkomen. De Inclusief Groep is een belangrijk sociaal werkbedrijf met circa 1.200 medewerkers. In oktober 2024 is besloten dat de Inclusief Groep doorgaat als ‘Partieel Sociaal Werkbedrijf’. Wij vinden het van groot belang dat de Inclusief Groep behouden blijft. Effecten van preventie zijn lastig te meten. Investeren in preventie voorkomt vaak zwaardere zorg later.

Belangrijkste voorstellen: Heldere communicatie taken, rollen en verantwoordelijkheden | Versterken samenwerking lokale organisaties | Actief ondersteunen en behouden Inclusief Groep | Constructief meewerken aan uitwerking businessplan | Sociale Kaart Nunspeet actueel houden | Schrappen overlap en niet-essentiële regelingen | Verminderen bureaucratie

7.1 Cultuur en christelijk Nunspeet

Wij zien cultuur en erfgoed als onmisbare bouwstenen. Cultuur geeft kleur aan het leven. Theater, muziek en kunst zorgen voor ontmoeting. In Nunspeet vormt cultuur een pijler onder de leefbaarheid. Voor ons is cultuur meer dan een luxe. Tegelijk zijn wij realistisch: cultuurbeleid moet passen binnen de financiële draagkracht. Wij staan voor een nuchter en kostenefficiënt beleid. De vastgestelde Kunst- en cultuuraanpak 2024–2027 biedt kansen. Cultuur moet toegankelijk zijn. Wij erkennen het diepgewortelde christelijke karakter van Nunspeet.

Wij erkennen het diepgewortelde christelijke karakter. Als Veluws dorp binnen de Bible Belt is het christelijk geloof bepalend. Nunspeet is een christelijke gemeente. Die identiteit mag zichtbaar zijn. Vasthouden aan christelijke kernwaarden zoals rust, naastenliefde en verantwoordelijkheid. Zondagsrust verdient bescherming. Kerken vervullen een maatschappelijke rol. Wij zien kerken als partners. Interkerkelijke samenwerking versterkt de gemeenschap. Kerken trekken gezamenlijk op rond maatschappelijke vraagstukken. Het behoud van kerkgebouwen verdient aandacht.

Belangrijkste voorstellen: Jaarlijkse interkerkelijke consultaties organiseren voor gezamenlijke maatschappelijke initiatieven | Stimuleren samenwerking kerken en gemeente op gebied jeugdwerk en ouderenwerk | Faciliteren interkerkelijke projecten via subsidies op aanvraag | Betrekken kerken bij beleidsvorming waar expertise relevant is | Inrichten adviesfunctie voor kerkbesturen over behoud en herbestemming | Verstrekken gerichte subsidies restauratie historische kerkgebouwen

De Bibliotheek Noordwest Veluwe vervult een brede functie: lezen en leren, bestrijden laaggeletterdheid (13% in Nunspeet), digitale vaardigheden via het Taalhuis. Uitbreiding van openingstijden is alleen verantwoord als dit kostenefficiënt gebeurt. Zelfbediening en vrijwilligers bieden kansen. Het Noord-Veluws Museum draagt bij aan identiteit en educatie. Financiële ondersteuning moet zorgvuldig zijn. Theater Veluvine is het culturele hart: theater, film en bibliotheek. In 2024 vroeg Veluvine €86.700 subsidie, waarvan €21.700 werd toegekend. Transparantie is essentieel.

Belangrijkste voorstellen: Inzetten bibliotheek als vaste partner aanpak laaggeletterdheid | Stimuleren samenwerking met scholen, welzijn en vrijwilligers | Verstrekken beperkte gerichte ondersteuning Noord-Veluws Museum | Versoepelen procedures Nunspeters voor evenementen Theater Veluvine | Versterken samenwerking Stedelijke Cultuurregio Zwolle, behoud lokale identiteit | Zorgen voor openheid financiën Veluvine | Ondersteunen initiatieven cultuuronderwijs voor kinderen

Erfgoed is de drager van onze identiteit. Niet alleen tastbare zaken, maar ook immaterieel erfgoed: tradities en ambachten. Met de oprichting van het Noord-Veluws Archief (NoVA) vanaf 2025 is een basis gelegd. Nunspeet werkt samen met zeven gemeenten. Wij blijven scherp op de kosten. Tradities verdienen erkenning zonder bureaucratie. Voorbeelden: Eibertjesdag, Nacht van Nunspeet en de Nunspeetse Keiler. Met ruim 100 gemeentelijke monumenten en meer dan 60 rijksmonumenten draagt Nunspeet een grote verantwoordelijkheid. Wij kiezen voor behoud boven sloop.

Belangrijkste voorstellen: Ondersteunen Noord-Veluws Archief met beperkte bijdrage en strikte monitoring kosten | Integreren NoVA in cultuurbeleid | Stimuleren digitalisering archieven | Waarderen vrijwilligers en erfgoedinitatieven | Invoeren Nunspeets label voor erkenning tradities | Beschermen, conserveren en restaureren monumentale panden | Meer ruimte voor verbouwingen zolang monumentale waarden intact blijven

Lokale media zijn een onmisbare pijler. In Nunspeet zorgen RTV Nunspeet, de Nunspeetse Buizerd, Nunspeet Huis aan Huis en Hulz Media ervoor dat inwoners worden geïnformeerd. Lokale journalistiek verbindt mensen. Het belang wordt te vaak onderschat. Gemeenten zijn verplicht lokale omroep te subsidiëren volgens de Mediawet. Vanaf 2028 neemt de Rijksoverheid een grotere rol in de financiering. Wij hechten waarde aan onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Daarom zien wij mogelijkheden voor een mediafonds. Redactionele vrijheid is een harde randvoorwaarde.

Belangrijkste voorstellen: Verstrekken gemeentelijke subsidies aan lokale media zoals RTV Nunspeet, Nunspeetse Buizerd, Nunspeet Huis aan Huis en Hulz Media | Onderzoeken mogelijkheden voor onafhankelijk mediafonds voor onderzoeksjournalistiek | Stimuleren samenwerking regionale samenwerkingsverbanden | Monitoren subsidies op basis bereik, impact en transparantie | Actief communiceren over belang lokale journalistiek

7.2 Horeca en evenementen

Wij willen dat horeca en markt samen het kloppend hart vormen van een levendig centrum. Tegelijk zien we dat horeca en retail zich vestigen op bedrijventerreinen, terwijl er leegstand is in het centrum. Wij willen deze beweging omkeren. Wij kiezen voor ruimte aan ondernemers, met verruimde openingstijden, maar altijd met oog voor leefbaarheid. De weekmarkt en de Eibertjesmarkt zijn verbindende momenten. Evenementen zorgen voor leven. Dorpshuizen zijn onmisbaar. Ze vervullen een cruciale rol, maar staan onder druk.

Horeca speelt een cruciale rol. Wij willen horeca stimuleren om zich in het centrum te vestigen. De gemeente werkt aan een Werkplan Centrum 2025-2029. De markt speelt een sleutelrol. Wij willen onderzoeken of gedeeltelijke verplaatsing het centrum kan versterken. De huidige openingstijden zijn vastgelegd in de APV. Horecazaken mogen standaard open zijn tot 01.00 uur en tot 02.00 uur (vrijdag en zaterdag). Wij vinden deze regels te beperkend. Evenementen maken Nunspeet levendig. Denk aan Eibertjesdag, de Nacht van Nunspeet, de Nunspeetse Keiler.

Belangrijkste voorstellen: Stimuleren horecavestiging centrum | Inventariseren horeca op bedrijventerreinen en ontwikkelen programma naar centrum | Versoepelen vergunningen | Onderzoeken gedeeltelijke verplaatsing markt | Vergroten flexibiliteit Marktreglement | Aanpassen APV zodat horeca weekend standaard tot 02.00 uur open | Invoeren horecalijn of app voor overlast | Invoeren snelvergunningen terugkerende evenementen | Ruimte voor sport zondag na 13.00 uur | Aanstellen vaste centrummanager

Dorpshuizen zijn onmisbaar. In Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten vervullen Kulturhus Elspeet, De Wieken, Veluvine en Horsterhoek deze cruciale rol. Daarom verdienen dorpshuizen structurele steun. Tegelijk staan ze onder druk. Vrijwilligerstekorten en stijgende lasten maken het voortbestaan kwetsbaar. Wij willen af van incidentele reddingsacties. In juli 2024 besloot de raad een kernbudget in te voeren voor Elspeet, Hulshorst en Vierhouten. Over twee jaar €20.000. Dit is een goede eerste stap. Wij willen het kernbudget uitbreiden naar alle kernen, inclusief Nunspeet.

Belangrijkste voorstellen: Uitbreiden kernbudget naar €40.000 per jaar voor alle dorpshuizen inclusief Nunspeet | Werken met meerjarige afspraken (min. 3 jaar) | Actief stimuleren samenwerking dorpshuizen, sportverenigingen en scholen | Dorpshuizen inzetten als podium kleinschalige activiteiten | Gerichte ondersteuning De Wieken Hulshorst | Gerichte ondersteuning Kulturhus Elspeet verbouwing | De Boemerang nieuw leven inblazen | Vrijwilligers waarderen en ondersteunen

7.3 Onderwijs en sport

Een sterke samenleving begint bij goed onderwijs en een actieve leefstijl. In Nunspeet zijn sport en onderwijs onlosmakelijk verbonden. Nunspeet is een echt sportersdorp. Sport zit in het DNA. Onze natuurlijke omgeving nodigt uit tot beweging. Tegelijk vormt goed onderwijs het fundament. In Nunspeet volgen ruim 4.500 kinderen onderwijs. Onze rol is faciliterend. Wij richten ons op goede huisvesting en kwalitatieve sportaccommodaties. De combinatie van sport en natuur is wat Nunspeet bijzonder maakt.

Basisonderwijs vormt het fundament. In Nunspeet faciliteren wij meerdere onderwijsvormen. Onze rol is om scholen praktisch te ondersteunen. Kleinschalige scholen met eigen onderwijsvisie hebben waarde. Fusies beschouwen wij als laatste redmiddel. Een uitdaging vormen de lerarentekorten. Goede schoolgebouwen dragen bij aan goed onderwijs. In Nunspeet is bijna 90% van de schoolgebouwen ouder dan veertig jaar. In juni 2023 is het Koersplan Onderwijshuisvesting vastgesteld. Het plan loopt tot 2038. Wij ondersteunen dit Koersplan, maar vinden dat uitvoering versneld moet worden opgepakt.

Belangrijkste voorstellen: Stimuleren samenwerking schoolbesturen | Onderzoeken maatregelen lerarentekorten | Faciliteren thuisscholing binnen kaders | Pragmatisch omgaan met kleine scholen | Actieve uitvoering Koersplan, tijdpaden en rapportages | Voortvarend oplossen belemmeringen IKC Oosterlaan (zendmast) | Ondersteunen voortvarende realisatie IKC Oost | Aandacht ruimtegebrek Nunspeet West

Niet ieder kind kan zonder extra steun meekomen. Vroege ondersteuning is cruciaal. Voorschoolse voorzieningen via het CJG helpen om achterstanden te signaleren. Basisvaardigheden moeten altijd voorop staan. Lezen, schrijven en rekenen vormen het fundament. De Vrije Academie vervult een rol. Laaggeletterdheid raakt ongeveer 13% van de bevolking. De gemeente neemt deel aan het Regioplan 2024-2027. Initiatieven zoals het Taalhuis dragen bij.

Belangrijkste voorstellen: Ondersteunen voorschoolse educatie via CJG | Extra middelen taalzwakke leerlingen | Intensiveren samenwerking scholen, gemeente, CJG | Behouden Junior College Veluvine | Ondersteunen Vrije Academie met afspraken financiële zelfstandigheid | Inzetten aanpak laaggeletterdheid via regioplan, Taalhuis

Wij zien sportparken als essentiële voorzieningen. Het college heeft besloten de huren voor sportverenigingen per 2026 met 9% te verhogen. Dit roept begrijpelijke zorgen op. Een urgent probleem is het structurele tekort aan binnensportruimte. Per 1 januari 2026 sluit Veluvine op maandag, dinsdag en woensdag vanaf 18.00 uur. Wij vinden dit onacceptabel. Sportpark Hulshorst ontwikkelt zich via het Masterplan. In december 2024 stemde de raad unaniem in met fase 2. Sportpark De Wiltsangh is uitgegroeid tot een belangrijk knooppunt met ruim 100.000 bezoekers.

Belangrijkste voorstellen: Structurele oplossing tekort binnensportruimte | Betrouwbare sportlocaties garanderen | Uitvoering fase 2 Sportpark Hulshorst | Realisatie vierde veld V.V. Hulshorst | Overleg IJsclub combibaan | Voortvarende besluitvorming inpassing schietsportvereniging Prins Willem Alexander | De Wiltsangh verder benutten | Stimuleren Sportpark Op de Heide Elspeet | Stimuleren verenigingen eigen inkomsten | Ondersteuning sport voor mensen met beperking

De combinatie van sport en natuur is wat Nunspeet bijzonder maakt. De Veluwe is een enorm sportterrein. Sportieve evenementen in de natuur dragen bij aan de sportieve identiteit. Nunspeet kent een rijk aanbod: De Nunspeetse Keiler, Ronde van Nunspeet, Zandenbos Trail, Veluwe Run Bike Run, Wiekenloop Hulshorst en Nunspeetse Wolventrail. Sport en bewegen zijn essentieel. Nunspeet Beweegt speelt hierin een centrale rol. De gemeente investeert jaarlijks circa €240.000 (2025). Sport mag geen luxe zijn. Wij steunen initiatieven zoals Sportspullenbank en Jeugdfonds Sport en Cultuur.

Belangrijkste voorstellen: Stimuleren sportieve evenementen natuur zoals Nunspeetse Keiler, Ronde van Nunspeet, Zandenbos Trail, Veluwe Run Bike Run, Wiekenloop Hulshorst, Nunspeetse Wolventrail | Promoten Nunspeet als sportersdorp | Voortzetten Nunspeet Beweegt | Faciliteren kleinschalige sportinitiatieven wijken | Laagdrempelige toegang mensen met beperking | Voortzetten Sportspullenbank

7.4 Toerisme en recreatie

Nunspeet heeft een sterke toeristische sector. Met ruim een miljoen overnachtingen per jaar is toerisme een zichtbare economische factor. Dat erkennen wij volop. Tegelijk willen wij een herijking van de visie. Toerisme kan waardevol zijn, maar het is gevaarlijk om je economie er teveel op in te richten. Het moet een bonus zijn, geen voorwaarde. Toerisme is kwetsbaar: het fluctueert en legt druk op natuur en leefbaarheid. Nunspeet moet in de eerste plaats een plek zijn om te wonen. Wij geloven dat een gezonde gemeente vanzelf aantrekkelijk is.

Toeristenbelasting is een noodzakelijk instrument om de druk te compenseren. Het tarief is voor 2026 vastgesteld op €1,45 per persoon per nacht. De verwachte opbrengst van circa €1,5 miljoen wordt ingezet voor natuurbeheer en onderhoud. Sinds 2024 geldt een meldplicht voor platforms als Airbnb. Wij vinden toeristenbelasting gerechtvaardigd. Wij handhaven een uniform tarief. Het tarief wordt jaarlijks geïndexeerd. Nunspeet uit de Kunst (NudK) speelt een zichtbare rol. In 2024 ontving NudK €160.000 gemeentelijke subsidie. Wij willen toe naar een heldere taakverdeling.

Belangrijkste voorstellen: Verhogen toeristenbelasting naar €1,45 per persoon per nacht 2026 | Handhaven uniform tarief voor alle accommodaties | Jaarlijkse indexering tarief | Organiseren structurele consultaties met Nunspeet uit de Kunst over taken en prioriteiten | Herformuleren kerntaken NudK: VVV-functie, natuureducatie, route-ontwikkeling — gefaseerde transitie | Indexering NudK-subsidie pas nadat taken zijn vastgelegd | Versterken partnernetwerk NudK

Nunspeet is sterk verbonden met bos, maar de verbinding met het water – met name het Veluwemeer – blijft achter. Dat is een gemiste kans. Water biedt mogelijkheden voor zwemmen. Ook kan het de druk op de Zandenplas verlichten. Initiatieven zoals ‘Nunspeet aan Zee’ bieden perspectief. Wij zijn open voor deze visie, maar kiezen voor een pragmatische aanpak. In plaats van direct te investeren in een volledige jachthaven, willen wij eerst inzetten op een toegankelijk zwemstrandje aan het Veluwemeer. Het Bezoekerscentrum Noord-Veluwe staat aan de vooravond van een vernieuwing.

Belangrijkste voorstellen: Uitvoeren haalbaarheidsstudie naar ‘Nunspeet aan Zee’, met ondernemers en BKN | Gefaseerde aanpak: eerst inzetten op toegankelijk zwemstrandje Veluwemeer | Samenwerken met buurgemeenten zoals Harderwijk en Elburg bij uitbaggeren en waterkwaliteit | Prioriteren toegankelijkheid voor inwoners | Volledige transparantie kosten Bezoekerscentrum | Zorgen dat Bezoekerscentrum bijdraagt aan natuureducatie voor Nunspeters | Actieve samenwerking met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten | Ondersteunen regionale samenwerking VisitVeluwe

Geef input

Laat weten wat er speelt.

Geef input

Denktank

Doe mee met onze denktank en help onze programma’s vormgeven.

Denktank

Doneer

Doneer wat je wilt, hoe je wilt.

Doneer